foto:istorijski telefonski sistem, pixabay

Čovek koji je uveo prvu telefonsku liniju u Srbiji i doneo Simensove generatore u prvoj hidrocentrali na našim prostorima u Gamzigradskoj banji.Postoje priče da se nikada nijedan telefonski priključak nije vodio na njegovo ime.

Pantelejmon „Panta” Mihajlović rođen je u Bogatiću 1854. godine. Još kao mladić je napustio Srbiju i preselio se u Beč, pa zatim i u Budimpeštu gde je radio kao mehaničar. Ubrzo nakon toga seli se u Berlin i počinje da radi u poznatoj firmi Simens-Hanske u kojoj se nije dugo zadržao. Nakon kraćeg izleta u Americi vraća se u Srbiju i zaposlenje pronalazi u vojnoj fabrici u Kragujevcu.

Godine 1882.(27. novembra) dobio je koncesiju od kralja Milana za izradu telefonskih stanica u Beogradu i Srbiji i prva telefonska linija u Beogradu uvedena je 14. maja 1883. godine.  Prvi telefonski razgovor obavili su ministar vojni Tihomilj Nikolić i kapetan Kosta Radosavljević na aparatu Pantine bivše firme „Simens-Halske“ iz 1878. Između zgrada na uglu Bulevara kralja Aleksandra i inženjerske kasarne na Paliluli.

foto:science.com

Prvi međumesni razgovor vodio se polovinom januara 1886. godine između kralja Milana u Beogradu, i predsednika vlade Milutina Garašanina u Nišu, tokom mirovnih pregovora u Srpsko-bugarskom ratu. Tek šest godina kasnije vodiće se prvi telefonski razgovor između Njujorka i Čikaga, mada poređenje i nije umesno jer je razdaljina između ova dva američka grada u odnosu na Beograd-Niš neuporedivo veća.

Kasnije je postavljen za šefa Telegrafskog odseka Direkcije državnih železnica. Bio je i nadzorni inženjer električne centrale na Dvoru u Beogradu i tu je ostao do 1908. godine.

Zahvaljujući Panti Mihajloviću počeli su da se uvode telefoni u Velikoj školi (Kapetan Mišino zdanje), Požarnoj komandi, Dvoru, Upravi grada, Narodnoj skupštini, Ministarstvu unutrašnjih poslova, Narodnoj banci i Ministarstvu finansija.

foto:science.com

Telefonski sistem tada imao je 50 brojeva (1889), a Beograd 50000 stanovnika, dok je moderna centrala izgrađena 1908. godine u blizini Batal džamije.

Prvi privatii telefon uveo je industrijalac Đorđe Vajfert, a prvi međunarodni telefonski razgovor obavljen je 1905. godine, na relaciji Beograd-Budimpešta.

Njegove veze sa „Simensom“ bile su važne jer se upravo njihov generator ugradio na našu prvu hidrocentralu,u Užicu na Đetinji, a kasnije i u Gamzigradskoj banji i Nišu.

foto:hcg

Panta Mihajlović penzionisan je 1919. godine, a umro je 13 godina kasnije, na današnji dan 7. februara, u Beogradu.